
با شروع فصل پاییز و سرما، رشد و نمو درختان متوقف شده و به خواب فرو میروند. عموم بر این باورند که درختان در خواب نیاز به رسیدگی و نمو ندارند، در صورتی که بهترین زمان برای اصلاح خاک همین زمان است. شما میتوانید با دادن کود به درخت در این فصل، زمینه را فراهم کنید که در فصل بهار آمادگی بهتری برای رشد و میوه دهی داشته باشد. درختان به علت ریشههای عمیقی که دارند بخصوص درختان چندساله و قدیمیتر، بهبود و اصلاح خاکشان دشوارتر است و باید کودی که در فصل خواب، به آنها داده میشود عمیقتر درون خاک قرار گیرد تا به نوک ریشهها برسد و اگر کوددهی به شکل پاششی، یا سطحی انجام شود، به ریشه نرسیده و دیر جذب میشود. بنابراین نزدیک ریشه درخت، چاله هایی با عمق مناسب با نوع درخت حفر میکنند و آنها را با مخلوط کودهای آلی و شیمیایی پر میکنند که به آن چالکود گفته میشود.
روش چالکود یکی از بهترین و ساده ترین روشهای درست کوددهی است که در زمستان موجب آماده شدن کود در زیر خاک برای استفاده درخت در اول فصل بهار میشود و مناسب ترین مکان برای تماس ریشههای فعال و جوان درختان با ترکیبات کودی و در نتیجه افزایش راندمان جذب مواد غذایی میباشد. درختانی که با چالکود زمستانی تقویت میشوند دارای رشد و میوه دهی بهتر در فصل بهار هستند. چالکود بایستی بلافاصله پس از حفر با کود آماده شده، پر شود. طولانی شدن این امر، باعث وارد آمدن خسارت و آسیب جدی به ریشه درختان میگردد.
بهترین مکان برای کود، در فاصله اندک از ریشههای فعال گیاه است زیرا توانایی ریشههای جوان و فعال در جذب آب و عناصر غذایی بیش از ریشههای اصلی و قطور درختان میباشد. به طور کلی حفر چالکود برای درختان مسن باید یک متر با تنه درخت فاصله داشته باشد تا از قطع ریشههای اصلی درخت خودداری شود.
در اکثر درختان ریشههای جوان و مویین که جذب آب و مواد مغذی را به عهده دارند، زیر آخرین شاخههای جانبی قرار گرفته اند. پس بهترین نقطه برای حفر چاله زیر قسمت بیرونی شاخههای جوان درخت میباشد. حفر چاله در این منطقه باعث میشود کمترین خسارت به ریشههای اصلی و قطور درخت وارد شود. البته در صورت شنی بودن خاک، چالهها را در ۱/۲ انتهایی سایه شاخههای جوان حفر کنید و در صورت رسی بودن خاک، چالهها را در ۱/۳ انتهایی ایجاد کنید.
هنگامی که نوک ریشه درختان را در گودال دیدید، مکان درست را حفر کرده اید. اگر دو درخت در کنار یکدیگر قرار دارند و گودال چالکود را برای آنها مشترک در نظر گرفته اید، نیاز نیست کود را دوبرابر کنید، زیرا این کار باعث اذیت ریشه و درختان میشود.
همچنین محل چالهها بهتر است که در مسیر جریان آب باشد زیرا ریشه درختان به طرف آب حرکت میکند، بنابراین از حفر چالکود بر پشتهها خودداری نمایید. کود پس از آبیاری یا بارندگی در رطوبت خاک حل شده و از طریق ریشه جذب درخت میشود. در صورتی که آبیاری به شکل قطرهای انجام میشود نزدیکترین قطرهچکان، مکان خوبی برای حفر چالکود است. در آبیاریهای بارانی یا غرقابی تفاوتی در انتخاب محل مناسب وجود نداشته و میتوانید کلیه نقاط ممکن را انتخاب کنید.
حفر چالکود باید زمانی انجام شود که فعالیت ریشه گیاهان کم شده و اصطلاحا گیاه به خواب میرود، زیرا در فصل رشد که میزان فعالیت ریشه زیاد است با چالکود کردن، احتمال آسیب رساندن مواد مغذی به ریشه گیاهان وجود دارد و در نتیجه کل درخت آسیب میبیند. بنابراین اواخر پاییز یا اوایل زمستان وقت مناسبی برای حفر چالکود میباشد. استفاده از ترکیبات شیمیایی و آماده گرانوله به خاطر ماهیت تولید و ماندگاری بیشتر، در این زمان امکان پذیر است، زیرا این کودها معمولا به دلیل مواد همراه (گرانولکننده)، در آب دیرتر حل شده و عناصر خود را نیز دیرتر آزاد میکنند. البته برای درختانی مانند مرکبات که معمولاً فصل خزان ندارند با درنظر گرفتن شرایط محیط مثل کوتاه شدن طول روز و یا سرد شدن هوا، بهترین زمان چالکود کردن معمولا اواخر آذر تا دی ماه است.
اگر از ترکیبات دستی چالکود استفاده میکنید، چون این کودها حلالیت بالایی در آب دارند و با بارندگی در فصل پاییز و زمستان و یا آبیاری شسته میشوند، بهتر است این کار به جای پاییز یا اوایل زمستان در اواسط بهمن ماه صورت پذیرد تا علاوه بر اینکه از آبشویی کودها جلوگیری میشود، در این فرصت باقیمانده تا بهار نیز، عناصر آن آزاد شده و آماده جذب در ریشه شود.
بهترین عمق حفر چاله ابعادی است که ریشههای جوان بتوانند با عناصر و کود قرار داده شده در چالکود در تماس باشند. با این که نمیتوان عمق دقیقی برای چالکود تمام درختان پیشنهاد کرد، عمق ۶۰ سانتیمتر برای حفر گودال چالکود در اکثر درختان مناسب و کافی است. اگر درخت شما کمتر از ۳ سال عمر دارد چون هنوز ریشهها در خاک عمیق نشدهاند، پیشنهاد میدهیم چالههایی به عمق ۳۰ سانتیمتر حفر کنید. میتوان گفت عمق چاله به عمق پراکندگی ریشههای درخت بستگی دارد که میتواند با توجه به عمق ریشه درخت حداقل تا ۳۰ سانتیمتر و حداکثر تا ۶۰ سانتیمتر در نظر گرفته شود.
در صورتی که برای اولین بار به حفر گودال برای چالکود اقدام میکنید، ابعاد گودال را ۶۰ سانتیمتر در نظر بگیرید ولی در سالهای بعد این ابعاد به ۵۰،۴۰ و ۳۰ سانتیمتر کاهش مییابد، تا از قطع ریشههای رشد کرده در چالکودهای مربوط به سالهای گذشته جلوگیری شود.
همچنین در صورت کافی نبودن فضای اطراف درخت، عمق و ابعاد گودال مطابق با شرایط محل در نظر گرفته میشود تا مانع از آسیب رسیدن به ریشه های درخت گردد.
برای درختان بر اساس نوع، سن، وضعیت خاک و فاصله بین درختان، تعداد گودال متغیر است. برای درختانی که بیش از ۱۰ سال سن دارند، برای هر درخت دو الی چهار گودال کنده می شود.
حداقل دو چالکود مورد نیاز هر درخت است که در مقابل هم با زاویه ۱۸۰ درجه قرار میگیرند. برای اینکار زیر سایه انداز درخت یک دایره دور تا دور درخت میکشیم و حداقل دو نقطه مقابل هم را برای حفر گودال درنظر میگیریم. البته در صورت کم بودن جا یک گودال برای دو درخت حفر میگردد که مواد کودی آن نباید دو برابر شود.
در صورت داشتن مکان مناسب برای حفر بیشتر، بهتر است در اطراف هر درخت ۴ گودال حفر شود. با نگهداری و مراقبت از این گودالها، نیاز به حفر چاله به صورت هر ساله نخواهد بود و از همان چالهها میتوان برای چندین سال جهت چالکود استفاده کرد.
بر خلاف فکر برخی از افراد، گودال چالکود را نباید با خاک تخلیه شده پر کرد. بهتر است خاک خارج شده از چاله ها را به صورت یکنواخت در فاصله بین ردیفهای درختان پخش کنید و برای اثربخشی بیشتر کوددهی در روش چالکود، حفره را با مخلوطی از ماده آلی (کود دامی یا خاک برگ یا کمپوست) و کود کامل ماکرو و میکرو پر کنید. به این صورت که، در قسمت ته چاله کودهای دامی مناسب ریخته، در قسمت میانی کود دامی را با کود ماکروی کامل باغبانی و کود شیمیایی به خوبی مخلوط نموده و سپس درون چاله بریزید. کود را در داخل چاله تا حدی بفشارید و درصورت نشست، مجددا کود دامی پوسیده بیفزایید تا هم سطح خاک شود.
مسئله مهم در رابطه با مصرف کودهای دامی درجه اطمینان از پوسیده بودن کامل آنها میباشد. افرادی به اشتباه میپندارند که کود دامی نپوسیده، عناصر غذایی زیادی به گیاه میرساند و باعث تقویت بیشتر خاک میشود در حالی که این کود، نیتروژن خاک را کاهش میدهد و به دلیل تغذیه دام از علف، در کود حیوانی تازه وجود بذر علفهای هرز و همچنین آفات یافت میشود. برای انتخاب کود شیمیایی مناسب برای چالکود از کارشناسان منطقهای خود استفاده کنید. برای تهیه کود می توانید از کودهای پارس مرکبات دیدن نمایید.
کارشناسان شرکت آلتین روش های جدیدتری برای چالکود درختان در نظر گرفته اند که برای اطلاع از این روش ها و یادگیری آنها ما را در پیام رسان ها دنبال کنید. و با کارشناسان شرکت ارتباط برقرار کنید.
〈ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.〉
تا کنون به اینکه چالکود چیست و نحوه چالکود کردن پرداختیم. در اینجا زمان تکرار چالکود را باهم بررسی میکنیم. در مطالب فوق گفتیم در صورتی که از چالکودها به خوبی مراقبت شود به عنوان مثال به رطوبت و تهویه مناسب چالکودها رسیدگی شده و از رطوبت یا خشکی بیش از حد آنها جلوگیری شود، حداکثر تا ۴ سال بعد نیز میتوان از همان چالکود استفاده کرد و نیاز به چالکود سالانه نیست زیرا کودهای به کار رفته در چالکود بخصوص انواع شیمیایی و آماده آن، دارای رهایش کند بوده و زمان اثربخشی آن طولانی است.
به طور معمول چالکود برای درختان میوه هر یک سال در میان انجام میشود. اگر چالکود هر سال تکرار شود نتیجه بهتر و اثر بخشتری خواهد داشت به طوری که صرفه آن نسبت به هزینه بیشتر خواهد شد. در صورت تکرار چالکود کردن برای بار دوم یا بیشتر، بهتر است گودالهای جدید حفر کنید و از گودال های چالکود سالهای قبل استفاده نشود. اینکار باعث اثردهی بهتر چالکود خواهد شد.
اندازه قطر گودال نیز بستگی به وسیلههایی دارد که برای حفر چالکود از آن استفاده میکنید. اگر شما با بیل و کلنگ چاله را حفر نمایید، قطر آن باید بین ۳۰ تا ۶۰ سانتیمتر باشد اما اگر برای حفر، از مته پشت تراکتوری استفاده نمایید، قطر چاله حدود ۴۰ سانتیمتر و بیشتر خواهد شد.
بهتر است از کودهایی استفاده کنید که به تدریج مواد مغذی را در طول زمستان و اوایل بهار آزاد کنند و باعث تقویت ریشه و بهبود جوانه زنی در بهار شوند.
چون در فصل زمستان فعالیت ریشهها کند است، کودهای فسفری کمک میکنند که در اوایل بهار ریشهها رشد قویتری داشته باشند. مثل:
ریزمغذی ها برای تمامی باغات مناسب نیست قبل از آن باید خاک خود را آزمایش کنید و بعد در صورت نیاز با نسخه گیاهپزشک مصرف شود.
اگر آنالیز خاک کمبود ریزمغذیها را نشان دهد، میتوان از:
البته که ترکیب بالا یک ترکیب کلی بیشتر نیست و برای هر باغ و هر درختی نمی توان استفاده کرد، چرا که بستگی به آب و خاک و نوع درختان اون منطقه هست. جهت آنالیز دقیق آب، خاک و منطقه کشاورزی شما با کارشناسان شرکت آلتین از طریق پیام رسان ها در تماس باشید.